Szkoła Podstawowa

im. Mikołaja Kopernika

 

   
 

 

 

 

   

 

     

O szkole

 

Nasza szkoła znajduje się w miejscowości leżącej nad Dunajcem. Powstała prawdopodobnie w roku 1875, zatem ma długą historię...

 

CZYTAJ DALEJ

 

 

 

   

       

                    

    

     

Materiały zebrał i zestawił Mirosław Grzegórzek

Unikatowa tarcza SP Mikołajowice (zdjęcie dzięki uprzejmości p. M. Michalskiej z Muzeum W. Witosa w Wierzchosławicach)

Archiwalna plakietka - tarcza SP w Mikołajowicach lata 90-te (w zbiorach M. Grzegórzka)

Hymn Szkoły autorstwa ks. Kanonika Władysława Homerskiego założyciela i długoletniego proboszcza parafii pw. NSPJ w Mikołajowicach

Zwróć w niebo swe oczy, błękit cudnie tkan.

Tak jak Patron szkoły, Bóg to dobry Pan.

Wszystkie gwiazdy głoszą jego wielkość nam,

Przez swoje obroty uczy Patron nasz.

*

Ten, co wstrzymał Słońce, odkrył boży plan.

Ten, co ruszył Ziemię, przyniósł chlubę nam.

Polski naród cały Bogu tylko znan,

Nuci hymn wspaniały, Bóg to dobry Pan.

*

Ucz się od Patrona szukać bożych dróg.

Pracuj bez wytchnienia, byś wielkim być mógł.

W niebo wciąż się wpatruj, tam, szukaj natchnienia.

Tam przecież jest cel twój, dążysz do zbawienia.

1. Biografia

Mikołaj Kopernik – kalendarium

źródło: http://copernicus.torun.pl/biografia/1473-1543/3/

Kalendarium

19 II 1473

W Toruniu, w domu kupca Mikołaja Kopernika i jego żony Barbary Waczenrode, przychodzi na świat ich najstarszy syn, Mikołaj Kopernik.

1483

Umiera ojciec Mikołaja Kopernika. Opiekunem przyszłego astronoma zostaje jego wuj, brat matki, Łukasz Waczenrode, który w 1489 r. zostanie obrany biskupem warmińskim.

1491

Ukończywszy szkołę przy kościele parafialnym św. Jana w Toruniu, Kopernik udaje się na studia do Krakowa. Ma 18 lat.

1491-1495

Czas studiów na Akademii Krakowskiej. Kopernik zaznajamia się z astronomią, medycyną, arytmetyką i geometrią.

1496

Dwudziestotrzyletni Mikołaj rozpoczyna studia prawnicze na uniwersytecie w Bolonii. Gruntowne wykształcenie w zakresie prawa kanonicznego ma przygotować go do kariery w strukturach kościelnych, planowanej przez wuja Kopernika, biskupa Waczenrodego. Kopernik wykorzystuje studia do pogłębiania zainteresowań astronomicznych, prowadzi też obserwacje nieba pod okiem profesora Domenico Mario Novarry.

1497

Kopernik zostaje członkiem kapituły warmińskiej i za pośrednictwem pełnomocników obejmuje kanonikat fromborski oraz związane ze swą nową funkcją dochody, które umożliwią mu kontynuowanie studiów i zainteresowań naukowych.

1500

Pobyt Kopernika w Rzymie na uroczystościach jubileuszowych. Mikołaj odbywa praktykę w kancelarii papieskiej i wygłasza publiczny wykład z matematyki.

1501

Kopernik powraca z Włoch do Fromborka, by prosić kapitułę warmińską o przedłużenie dalszej nauki. Po otrzymaniu zgody udaje się do Padwy, by przez kolejne dwa lata studiować medycynę.

1503

Kopernik przenosi się z Padwy do Ferrary, gdzie w maju uzyskuje tytuł doktora prawa kanonicznego, po czym powraca do Prus Królewskich.

1504-1509

Kopernik przebywa na dworze biskupa warmińskiego w Lidzbarku Warmińskim jako jego lekarz. Razem z wujem uczestniczy w zjazdach stanów Prus Królewskich w Malborku, Elblągu i Toruniu. W komnatach lidzbarskiego zamku przygotowuje Commentariolus zawierający pierwszy zarys teorii heliocentrycznej oraz łaciński przekład Listów obyczajowych Teofilakta Symokatty.

1509-1510

Kopernik opuszcza zamek w Lidzbarku i przenosi się na wzgórze katedralne we Fromborku. Mimo niechęci żywionej przez kapitułę do biskupa Waczenrodego, zostaje wybrany kanclerzem kapituły (8 XI 1510).

1510-1512

Opracowuje mapę Warmii i zachodnich granic Prus Królewskich, przeznaczoną na zjazd rady królewskiej w Poznaniu. Pełni urzędy kanclerza i wizytatora kapituły, zaś w 1511 powierzony mu zostaje urząd przełożonego kasy aprowizacyjnej.

1513

Kardynałowie zebrani na soborze lateraneńskim proszą Kopernika o opracowanie reformy kalendarza. Projekt, któremu astronom poświęcił kilka lat badań i obserwacji, choć dostarczony do Rzymu, nie został odnaleziony do dzisiaj.

1516-1519

Kopernik pełni urząd administratora dóbr kapituły warmińskiej. Zamieszkuje na zamku w Olsztynie, skąd zarządza rozległymi majętnościami w komornictwie olsztyńskim i melzackim nadzorując zasiedlanie pustych łanów oraz sprawując funkcje sędziego dla poddanych warmińskich.

1519

W związku z toczącymi się dyskusjami nad reformą monetarną Kopernik sporządza pierwszą redakcję traktatu o monecie i przedkłada ją stanom pruskim. Opracowuje też mapę zachodniej części Zalewu Wiślanego. Składa urząd administratora dóbr kapituły o powraca do Fromborka by objąć urząd kanclerza.

1520

Trwa wojna Polski z zakonem krzyżackim, którego wojska w dniu 23 I palą Frombork, zmuszając kanoników do przeniesienia się na zamek w Olsztynie. Kopernik bierze udział w poselstwie do wielkiego mistrza krzyżackiego w sprawie zwrotu zagarniętego przez Krzyżaków Braniewa, ponownie zostaje administratorem dóbr kapituły i organizuje obronę Olsztyna przed spodziewanym atakiem ze strony krzyżackiej.

1521

Bezskuteczny atak krzyżaków na mury Olsztyna. Kopernik zostaje mianowany “komisarzem Warmii” w celu odzyskania z rąk krzyżackich posiadłości zagarniętych w czasie działań wojennych. Wraca do Fromborka, gdzie obejmuje urząd wizytatora.

1522

Na zjeździe stanów Prus Królewskich w Grudziądzu wygłasza opracowany przez siebie traktat o monetach.

1523-1524

Pełni urząd generalnego administratora biskupstwa a także posła i kanclerza kapituły.

1524

Kopernik pisze list do Bernarda Wapowskiego polemizujący poglądami astronoma norymberskiego Jana Wernera, zawartymi w jego traktacie "O ruchu ósmej sfery". Z Wapowskim będzie również współpracować przy pracy nad mapą Królestwa Polskiego i Litwy.

1528

Opracowuje ostateczną wersję traktatu o monecie.

1528-1537

Pełni kolejno urzędy kanclerza, opiekuna stołu i wizytatora kapituły warmińskiej. W 1537 r. zostaje przedstawiony królowi jako jeden z czterech kandydatów na biskupa warmińskiego.

1538-1539

Biskup Jan Dantyszek posądza Mikołaja Kopernika o konkubinat i nakazuje mu zwolnić Annę Schilling, gospodynię.

1539

Z dalekiej Wittenbergi przybywa do Fromborka Jerzy Joachim Retyk, matematyk zafascynowany poglądami Kopernika, który nakłania astronoma do opublikowania De revolutionibus.

1541

Kopernik oddaje do druku rękopis De Revolutionibus.

1542

Dzięki zaangażowaniu Retyka w Wittenberdze ukazuje się drukiem książka Mikołaja Kopernika o bokach i kątach trójkątów De lateribus et angelis triangulorum, która weszła później w skład De revolutionibus. W grudniu Kopernik doznaje udaru mózgu i paraliżu lewego boku.

1543

W Norymberdze wychodzi dzieło Kopernika, bez jego zgody opatrzone zmodyfikowanym tytułem (De revolutionibus orbium coelestium) oraz pomniejszającą znaczenie treści przedmową pióra Andrzeja Osiandra.

Kopernik umiera we Fromborku 24 maja i zostaje pochowany w tamtejszej katedrze.

Michał Targowski
Uniwersytet Mikołaja Kopernika

2. Wybrane wizerunki astronoma

źródło: http://copernicus.torun.pl/galeria/wizerunki/malarstwo_i_grafika/

 

Autor nieznany

Portret toruński Mikołaja Kopernika

tempera na desce

1585

Najsłynniejszy portret Mikołaja Kopernika, namalowany najprawdopodobniej w latach osiemdziesiątych XVI w., być może według "autografu" Kopernika. Niektórzy badacze przypisują autorstwo obrazu Marcusowi Gheeraertsowi aktywnemu w Niderlandach i w Londynie malarzowi współpraującemu min. z rodziną rytowników de Bry. Rycina Teodora de Bry z wydawnictwa Boissarda z 1597 r. odznacza się dalekoidącym podobieństwem z toruńskim obrazem. Obiekt był własnością toruńskiego protestanckiego Gimnazjum Akademickiego. Obecnie prezentowany jest w Muzeum Okręgowym w Toruniu, w Sali Mieszczańskiej Ratusza Staromiejskiego.

Muzeum Okręgowe w Toruniu

 

Tobiasz Stimmer

Portret Mikołaja Kopernika

drzeworyt

1587

Wizerunek opublikowany w dziele Icones sive imagines virorum literis illustrium Mikołaja Reusnera wydanym w 1587 roku. Rycina, wykonana na podstawie rysunku Tobiasza Stimmera, jest najstarszym publikowanym graficznym portretem wielkiego astronoma. Kopernik ukazany jest w popiersiu, zwrócony w prawo, w prawej dłoni trzyma kwiat konwalii – atrybut lekarzy. Pod prawym łukiem brwiowym astronoma znajduje się charakterystyczna "blizna", która w rzeczywistości znajdowała się po przeciwnej stronie. Grafika t ukazywała się również w późniejszych edycjach Icones... : w 1589 r., w 1590 r. i w 1719 r.

Muzeum Okręgowe w Toruniu

 

Jan Teodor de Bry

Portret Mikołaja Kopernika

miedzioryt

1597

Miedzioryt opublikowany w dziele Jean-Jacques Boissarda Icones virorum illustrium w roku 1597 we Frnkfurcie n. Menem autorstwa leodyjskiego rytownika Jana Teodora de Bry. Powstał on w oparciu o drzeworyt T.Stimmera. Astronom ukazany został w popiersiu, zwrócony w prawo, w lewej dłoni trzyma kwiat konwalii. Portret ujęty został w owalu na tle płyciny ozdobionej ornamentem florystyczno-okuciowym. Wydawca umieścił metrykę okalającą postać zawierającą daty urodzin i śmieci uczonego oraz miejsce urodzenia i pochodzenia w określeniu Tornaus, Borussus.

Muzeum Okręgowe w Toruniu

 

Tobiasz Stimmer

Portret Kopernika z obudowy zegara astronomicznego w katedrze w Strasburgu

olej na drewnie

XVI w.

Kopia wykonana przez Józefa Flika w 1989 r.

Muzeum Okręgowe w Toruniu

 

Autor nieznany

Miniatura z wizerunkiem Kopernika

olej, blacha miedziana

XVII w.

Kopia wizerunku znajdującego się w Muzeum Czartoryskich wykonana przez Józefa Flika

Muzeum Okręgowe w Toruniu

 

 

Johannes Esaias Nilson

Portret Mikołaja Kopernika

miedzioryt

1776

Wizerunek zamieszczony w Der Teutsche Merkur vom Jahr 1776, wydanym w Weimarze w 1776 r. Mikołaj Kopernik ukazany został w popiersiu trzy-czwarte z twarzą zwróconą w lewo na owalnym tle. Autorem grafiki był Nilson Esaias, natomiast rysunek przygotował G. M. Kraus. Prototypem ikonograficznym dla Krausa była najprawdopodobniej grafika Teodora de Bry z wydawnictwa Boissarda.

WBP-Książnica Kopernikańska

 

Johann Jakob Vogel

Wizerunek Kopernika

miedzioryt

1683

Wizerunek Mikołaja Kopernika wykonany według portretu epitafijnego z kościoła św. Janów w Toruniu, zamieszczony w pracy Christopha Hartknocha Alt und Neues Preussen, Franckfurt 1684. W stosunku do pierwowzoru zmieniony został układ przedstawienia prezentujący lustrzane odbicie ujęcia źródłowego. Tak jak i w pierwowzorze, w dolnej partii, umieszczona został intrygująca sentencja, fragment ody o Męce Pańskiej autorstwa papieża Piusa II, porównująca astronoma do łotra. Określenie Kopernika jako matematyka toruńskiego z Prus zaczerpnięte zostało najprawdopodobniej z grafiki Teodora de Bry drukowanej w Wizerunkach... Boissarda.

WBP-Książnica Kopernikańska

 

Autor nieznany

Portret Mikołaja Kopernika

olej na płótnie

XVII w.

Kopia portretu Kopernika z XVII w., przechowywanego w Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego, wykonana przez Józefa Flika w 1981 roku

Muzeum Okręgowe w Toruniu

 

Edward Kuczyński

Wizerunek Mikołaja Kopernika

papier, drzeworyt

1953

Muzeum Okręgowe w Toruniu

 

Jan Matejko

Astronom Kopernik, czyli rozmowa z Bogiem

olej na płótnie

1873 r.

3.  Miasta Kopernika: http://copernicus.torun.pl/galeria/miasta/

Toruń

 

Radioteleskop w Centrum Astronomii UMK

W Centrum Astronomii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu znajduje się największy w Polsce teleskop o średnicy 32 m.

Fot. Andrzej Romański

 

http://www.torun.pl/

Pomnik Mikołaja Kopernika

Na Rynku Staromiejskim w Toruniu znajduje się pomnik Kopernika dłuta Fryderyka Tiecka, odsłonięty w 1853 r.

http://www.torunska-starowka.pl/

Dom Mikołaja Kopernika w Toruniu

Widok na ulicę Kopernika w Toruniu. Najwyższa z kamienic należała do rodziców Kopernika w chwili jego urodzin. Obecnie działu Dom Mikołaja Kopernika Muzeum Okręgowego w Toruniu

Kraków

 

http://www2.maius.uj.edu.pl/pic3/uj8.jpg

Pokój Kopernika

Widok ogólny Pokoju Kopernika w Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego w Collegium Maius UJ. Na pierwszym planie instrumentarium Marcina Bylicy z Olkusza: astrolabium, globus nieba i torquetum z lat 80. XV wieku, wykonane przez Hansa Dorna w Budzie, dar Marcina Bylicy. W głębi portret Kopernika

Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego

Lidzbark Warmiński

 

https://commons.wikimedia.org/

Zamek w Lidzbarku Warmińskim

Należący do biskupów warmińskich gotycki zamek w Lidzbarku był miejscem, w którym Kopernik mieszkał w latach 1503-1509. W murach zamku powstał najprawdopodobniej zarys teorii heliocentrycznej znany jako "Commentariolus" oraz przekład "Listów obyczajowych" Teofilakta Symokatty

Olsztyn

www.visit.olsztyn.eu/

Zamek w Olsztynie

Zamek kapituły warmińskiej w Olsztynie. Kopernik mieszkał w nim w latach 1516-1521 pełniąc urząd generalnego administratora dóbr kapituły warmińskiej

Frombork

 

www.frombork.pl/

Wzgórze katedralne we Fromborku

 

 

encyklopedia.warmia.mazury.pl

Frombork - Wieża Kopernika

Należąca do fortyfikacji wzgórza katedralnego narożna wieża była w latach 1503-1543 własnością Kopernika.